Công ty quản lý nợ và khai thác tài sản (QLN & KTTS) là một định chế đặc biệt và công cụ hữu ích để hỗ trợ phục hồi nền kinh tế do bị ảnh hưởng của nợ và tái thiết lại hệ thống ngân hàng. Các công ty QLN&KTTS ra đời, được giao những quyền hạn đặc biệt để hoàn thành sứ mệnh của nó trong một thời gian ngắn, cụ thể là: xử lý nợ khó đòi, tồn đọng bằng cách mua, quản lý, xử lý… nhằm tối đa hoá giá trị của những khoản nợ hoặc tài sản để bán và thu hồi vốn.

Công ty Quản lý nợ và khai thác tài sản ( QLN&KTTS ) được thành lập và hoạt động theo những cơ chế riêng đôi khi các quyền hạn này không bị giới hạn bởi luật pháp hiện hành và có thể các qui chế của hoạt động của mô hình công ty này không tuân theo những điều khoản của một số luật đang tồn tại. Các nhân viên của công ty quản lý nợ và tài sản đôi khi được qui định miễn trừ truy tố và được pháp luật bảo vệ, được sự giám sát rất chặt chẽ của uỷ ban giám sát, hội đồng quản trị.

Xuất phát từ mục đích hoạt động của công ty Quản lý nợ và khai thác tài sản là mua lại các tài sản có vấn đề từ các trung gian tài chính và tối đa hoá giá trị những tài sản đã mua do đó công ty phải có nguồn vốn lớn và có kỹ năng chuyên môn giỏi, Từ tình hình thực tế về nợ của các DN tại Việt Nam, từ kinh nghiệm của các nước trên thế giới nên việc xây dựng mô hình công ty quản lý nợ và tài sản là cần thiết, như là một công cụ tài chính đắc lực thúc đẩy tiến trình cải cách nền kinh tế của hệ thống ngân hàng nói chung và nâng cao hiệu quả sử dụng vốn của ngân hàng Quân Đội nói riêng.

Vai trò

Công ty QLN&KTTS giúp giải quyết những tồn tại về mặt tài chính trong hệ thống của ngân hàng Quân đội trong quá trình sắp xếp lại các DN nhằm giảm đến mức thấp nhất các tổn thất

Chức năng

-      Thực hiện tái tạo nguồn vốn cho các ngân hàng

-      Sát nhập, hợp nhất và mua lại các DN, ngân hàng thương mại đồng thời hỗ trợ củng cố toàn bộ hoạt động của DN và hệ thống ngân hàng.

-      Giải quyết các khoản nợ hiện tại giữa DN với Ngân hàng.

-      Thanh toán nợ và tài sản của các ngân hàng bị đóng cửa, khôi phục tài chính thông qua việc bán lại tài sản của các ngân hàng bị đóng cửa

Nhiệm vụ

-      Với các chức năng trên, công ty QLN&TS phải thực hiện các nhiệm vụ cơ bản sau:
Tiếp nhận, quản lý và thu hồi các khoản nợ phải thu khó đòi từ các DN, nhất là các DN đang thực hiện chuyển đổi sở hữu

-      Trực tiếp mua – bán, làm môi giới và cấu trúc lại các khoản nợ của các DNNN và các DN khác

-      Xử lý tất cả các loại tài sản liên quan đến nợ, tổ chức định giá và bán đấu giá tất cả các loại tài sản mà công ty được giao

-      Hỗ trợ cho Nhà nước xác định giá trị tài sản, đánh giá DN trong khi thực hiện chuyển đổi sở hữu dựa trên cơ sở chuyên môn của mình khi có yêu cầu.

Môi trường hoạt động bên ngoài

Công ty Quản lý nợ và Khai thác tài sản MBAMC thuộc quản lý trực tiếp của ngân hàng Quân Đội,  hoạt động trong môi trường luật ngân hàng và các tổ chức tín dụng.

Công ty MBAMC  đặc trách xử lí nợ khó đòi tồn đọng, bằng cách mua, quản lí, tài trợ, nhằm tối đa hoá giá trị của khoản nợ hoặc tài sản để bán nhằm thu hồi vốn. giải quyết các khoản nợ hiệu quả hơn, và linh hoạt hơn trong quá trình xử lí nợ

Điều này góp phần làm gia tăng giá trị các khoản nợ và làm cho việc kinh doanh mua bán tài sản, nợ thuận lợi. Biện pháp xử lí nợ có hiệu quả cần phải gắn với tính pháp lí chặt chẽ. Cần cưỡng chế buộc con nợ trả nợ bằng những biện pháp phù hợp

Các chế định pháp lí

Công ty QLN&KTTS cần có một nền tảng pháp lý để hỗ trợ cho các thẩm quyền đặc biệt sau:

-      Quyền được yêu cầu được cung cấp thông tin và hồ sơ đầy đủ từ các DN và các cơ quan quản lý chuyên ngành như: cơ quan thuế, ngân hàng …

-      Có quyền tuyên bố phong toả đối với những khoản nợ và tài sản thu được để ngăn cản các bên cho vay khác thực hiện thanh lý đối với tài sản. Với quyền hạn này sẽ cho phép công ty có cơ hội để cơ cấu lại khoản nợ nhằm tối đa hoá giá trị.

-      Công ty có quyền sở hữu đầy đủ đối với khoản nợ và tài sản đã thu được để việc cơ cấu lại, quản lý và bán tài sản hiệu quả hơn.

-      Cơ chế giá được hình thành theo giá thị trường. Giá mua, giá bán nợ khó đòi, tài sản do hai bên thoả thuận, căn cứ vào tiêu chuẩn do hội đồng thẩm định giá độc lập đưa ra

-      Cơ chế thực hiện quyền sở hữu hợp pháp các tài sản không đủ giấy tờ, hồ sơ, yếu tố, pháp lí. Cơ chế này thúc đẩy nhanh giải quyết các tài sản có khiếm khuyết, làm rõ quyền sở hữu thông qua sự công nhận của luật pháp.

-      Quyền được pháp luật bảo vệ, miễn trừ trách nhiệm trong hoạt động chuyên môn ngoại trừ những hành vi trục lợi cá nhân.